الشيخ رسول جعفريان
302
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
الاحبار مىگويد : انّ الكعبة تسجد لبيت المقدس فى كلّ غداة ؛ كعبه هر صبحگاهان برابر بيت المقدس سجده مىكند . امام فرمود : نظر تو در مورد سخن كعب الاحبار چيست ؟ آن مرد گفت : سخن كعب صحيح است . امام باقر عليه السّلام فرمود : كذبت و كذب كعب الأحبار معك . تو و كعب الاحبار هر دو دروغ مىگوييد . آنگاه در حالى كه به شدّت ناراحت بود فرمود : ما خلق اللّه عز و جل بقعة فى الأرض أحبّ اليه منها . « 1 » خداوند بقعهاى محبوبتر از كعبه روى زمين نيافريده است . امامان ديگر شيعه نيز بعدها با تعابيرى نظير لا تشبّهوا باليهود « 2 » مىكوشيدند اين رابطهء فرهنگى نامطلوب را كه ميان مسلمانان و يهود به وجود آمده بود و مىرفت تا فرهنگ اصيل و غنى اسلام را به انحراف بكشاند ، قطع كنند و اين در حالى بود كه راويان ديگر فرق اسلامى سادهلوحانه از اين احاديث استقبال كرده و آنها را در ابواب مختلف كتابهايشان نقل نمودند و فرهنگ خود را با آن آلوده كردند ، ولى تابعين اهل بيت با الهام گرفتن از آنان ، در مقابل اين انديشههاى انحرافى و عوامپسند ، به هوش بوده و از آسيب آن در امان ماندند . اشاره به اين نقل نيز مناسب است كه محمد بن كعب قرظى از راويان اخبار اسرائيلى و امام باقر عليه السّلام در جايى با هم بودند ، از هشام بن عبد الملك سخن به ميان آمد . در آنجا قرظى به طعنه به امام گفت : شما خانواده با شمشير به مقاصدتان نخواهيد رسيد . بعد هم با نقل يك خبر اسرائيلى كوشيد تا اين مطلب را اثبات كند . « 3 » ميراث فرهنگى امام باقر عليه السّلام با نگاهى كوتاه به مسانيد فقهى و تفسيرى شيعه ، به خوبى مىتوان دريافت كه بخش زيادى از روايات فقهى ، اخلاقى و تفسيرى شيعه از امام باقر عليه السّلام نقل شده است . وسائل الشيعة و كتب تفسيرى مانند البرهان از بحرانى و صافى از فيض كاشانى ، حاوى
--> ( 1 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 239 ؛ بحار الانوار ، ج 46 ، ص 354 ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 3 ، ص 571 ( 3 ) . ربيع الابرار ، ج 2 ، صص 843 - 844